Metoda Tomatisa PDF 

Metoda Tomatisa - stymulacja audio-psycho-lingwistyczna (SAPL), to metoda wspomagająca terapię dzieci i młodzieży z problemami szkolnymi, dysleksją, zaburzeniami komunikacji językowej i autyzmem.
Twórcą metody jest profesor Alfred Tomatis, francuski otolaryngolog, który od lat 40-tych XX w. prowadził badania nad rolą narządu słuchu oraz zależnością pomiędzy słyszeniem a tworzeniem głosu. W oparciu o swoje obserwacje stworzył metodę treningu, która znana jest również jako "trening uwagi słuchowej", "stymulacja słuchowa" lub "trening audio-psycho- lingwistyczny".  
Cel główny terapii
Głównym celem SAPL jest  stymulacja uwagi słuchowej u dzieci (dorosłych), u których zaburzenia słuchania wynikają w głównej mierze z procesów zachodzących w ośrodkowym układzie nerwowym, i często nie są spowodowane organicznymi uszkodzeniami mózgu, lecz nieprawidłowym funkcjonowaniem pewnych struktur. Stąd możliwe jest wytrenowanie pewnych umiejętności poprzez trening słuchowy.  Trening słuchowy przeprowadza się za pomocą urządzenia zwanego elektronicznym uchem. Składają się na niego sesje słuchania materiału dźwiękowego oraz konsultacje dodatkowe wraz z oceną audio-psycho-fonologiczną. Zaburzenia w zakresie uwagi słuchowej mogą być skutkiem wielu czynników, takich jak powikłania w okresie ciąży i w okresie okołoporodowym, adopcja lub wczesne oddzielenie od matki, opóźnienie rozwoju psychoruchowego, opóźnienie rozwoju mowy, nawracające zapalenia uszu (deprywacja słuchowa), czy uraz emocjonalny na każdym etapie rozwoju.  
Objawy zaburzeń uwagi słuchowej (wg P. Madaule):  zaburzenia koncentracji, nadwrażliwość na dźwięki, błędna interpretacja pytań i poleceń, mylenie podobnie brzmiących słów, konieczność częstego powtarzania poleceń, nieumiejętność spełniania wieloczłonowych poleceń. W zakresie kontroli własnych wypowiedzi zaburzenia mogą się objawiać jako: monotonne wypowiedzi, problemy z płynnością i wyrazistością wypowiedzi, ubogie słownictwo, nadużywanie stereotypowych wyrażeń, nieumiejętność czystego śpiewania, mylenie liter lub odwracanie ich kolejności, słabe rozumienie tekstu czytanego, problemy z czytaniem na głos,  problemy z głoskowaniem. W zakresie funkcji motorycznych: brak poczucia rytmu, niewyraźne pismo, problemy z organizacją, strukturą, mylenie strony prawej i lewej, mieszana dominacja. Na poziomie energii możemy zaobserwować: trudności z porannym wstawaniem, męczliwość,  nadaktywność, skłonności do ulegania przygnębieniu (uwaga – do różnicowania z depresją),  poczucie przytłoczenia codziennymi obowiązkami.  
Metoda Tomatisa pomaga więc dzieciom z problemami szkolnymi (zaburzenia uwagi, mowy - w tym jąkanie, trudności koncentracji, dysleksja), autyzmem, problemami koordynacji senso- motorycznej, ale również może wspomagać naukę języków obcych i walkę ze stresem Jest także szeroko stosowana u osób, które zawodowo pracują głosem: śpiewaków, piosenkarzy, aktorów.
Istota i przebieg treningu ucha
Okazuje się, że ważną rolę w procesie słuchania odgrywa tzw. lateralizacja słuchowa. Prawe ucho słucha w nieco inny sposób niż ucho lewe. Lewa półkula nazywana jest racjonalną. W niej u zdecydowanej większości osób znajdują się ośrodki mowy. Prawa półkula zwana jest emocjonalną i niewerbalną. Odpowiada za całościowe ujmowanie pojęć, wyobraźnię
przestrzenną, percepcję muzyki oraz procesy emocjonalne. Większość włókien nerwowych nerwu słuchowego krzyżuje się, tak więc większość informacji z prawego ucha trafia najpierw do lewej półkuli, natomiast większość informacji z ucha lewego trafia początkowo do prawej półkuli mózgu. Następnie informacja jest przekazywana poprzez włókna kojarzeniowe i następuje „wymiana” informacji między półkulami. Skrzyżowany szlak słuchowy jest jednak najszybszy i najbardziej efektywny. Według Tomatisa prawidłową, fizjologiczną lateralizacją jest lateralizacja prawouszna. O ile osoby prawouszne odbierają przede wszystkim treść wypowiedzi (co jest korzystne podczas komunikowania się), to osoba lewouszna w pierwszej chwili zupełnie nieświadomie zwraca uwagę na zabarwienie emocjonalne wypowiedzi. Tomatis uważał, że ten emocjonalny filtr może wpływać niekorzystnie na jakość komunikacji. Powszechnie znane jest zjawisko wpływu (najczęściej negatywnego) emocji na jakość głosu i mowy (np. nasilenie jąkania lub zaburzenia głosu w stresującej sytuacji). Zdaniem Tomatisa lewouszność może predysponować do wystąpienia różnego rodzaju zaburzeń komunikacji.  
Energetyzująca funkcja dźwięku  
Z badań Tomatisa wynika, że dźwięk spełnia nie tylko funkcję informacyjną, lecz również stanowi „energetyczny pokarm” dla mózgu. Wiadomo, że nasz mózg wymaga symulacji sensorycznej. Doświadczenia z deprywacją sensoryczną (człowiek jest pozbawiany dopływu wszelkich bodźców z otoczenia) wykazują, że istota ludzka nie jest w stanie wytrzymać przez dłuższy okres braku bodźców. Mózg wymaga „karmienia” go bodźcami w odpowiedniej dawce i o odpowiedniej jakości, co powoduje stan podstawowego pobudzenia, przygotowującego go do dalszej aktywności. Najważniejszym dostarczycielem energii do mózgu jest układ słuchowy, i to on powoduje większą stymulację kory mózgowej niż którykolwiek z pozostałych zmysłów. Zaburzenia zarówno słuchu, jak i uwagi słuchowej mogą prowadzić do obniżenia stymulacji mózgu i zmniejszenia efektywności przetwarzania bodźców. Według Tomatisa szczególnie energetyzujące są dźwięki o dużej zawartości wysokoczęstotliwościowych harmonicznych, co wynika z budowy zarówno obwodowej, jak i ośrodkowej części narządu słuchu, gdzie struktury odpowiedzialne za recepcję i percepcję wysokich częstotliwości są szczególnie rozbudowane. Szukając kategorii dźwięków, które miałyby najkorzystniejszy wpływ na układ słuchowy Tomatis sięgnął m.in. po muzykę Mozarta i chorały gregoriańskie.  
Terapia polega na słuchaniu odpowiednio przygotowanego materiału dźwiękowego przez specjalne słuchawki, gdzie dźwięki podawane są drogą powietrzną oraz kostną. Program obejmuje przeważnie od 60 do 120 seansów przeprowadzanych w 3 sesjach. Jeden seans trwa 30 minut. Dziennie odbywa się 4–6 seansów.  Rozkład sesji ma najczęściej następujący przebieg: pierwsza sesja (60 seansów) – kilkutygodniowa przerwa - druga sesja (30 seansów) – kilkutygodniowa przerwa - trzecia sesja (15–30 seansów). Pierwsza sesja obejmuje tzw. pasywną fazę terapii, w czasie której stosowana jest najczęściej muzyka gregoriańska i muzyka Mozarta, filtrowana w odpowiedni sposób. Muzyka stanowi materiał dźwiękowy i wybrana została ze względu na swoje spektrum częstotliwościowe działające pobudzająco na funkcje słuchowe. Na dalszych etapach terapii wymagany jest aktywny udział pacjenta, np. czytanie, opowiadanie do mikrofonu.


Informacje pochodzą z stron IFPS - www.ichs.pl - http://dokumenty.ifps.org.pl/ratynska.pdf - www.tomatis-group.com


Opracowała Anna Kwolek-Jewdokimow

 

Nasi Przyjaciele


Fundacja ING Dzieciom

 

 

Federacja 13 ogniwo

 


 

EAE

 


 

PBSBank


Nasze konto

Podkarpacki Bank Spółdzielczy
Oddział w Sanoku
78 8642 1184 2018 0073 3605 0006

Schroniska młodzieżowe